Festival ôi là tốt hơn Festival!.

Tính ra, ngân sách quốc gia chi 6,6 triệu Euro, chia đều cho 150

Ảnh minh họa. 000 vé bán được, mỗi vé (tức một lượt khách du lịch đi xem) được nhà nước đài thọ 44 Euro, cũng ngang với giá vé họ phải mua! Coi như huề uổng tổ chức, song cả thành phố Avignon được lời khoản thu du lịch và tăm tiếng đã dầy rồi ngày một dầy hơn, khách thập hương càng nôn nóng kéo đến - thảo hèn khách du lịch đến Pháp còn đông hơn dân số Pháp! Chưa hết, ở Avignon, nhà nước chỉ tài trợ chừng đó tiền, còn tổ chức, nhân sự là do một hiệp hội tư nhân vô vụ lợi thông đạt một cách chuyên nghiệp hoạt động kịch nghệ và kinh dinh văn nghệ.

! Bởi thế, khách nghe chỉ toàn ca đoàn "thi đấu", "thi đấu" xong thì về khách sạn! Có may mắn dự festival "Francopholies" ở La Rochelle hoặc Festival d'Avignon, nên cũng được thấy cách cõi tục tổ chức.

Tỉ như kinh phí cho festival d'Avigon năm 2011 là 12 triệu Euro, 55% do nhà nước tài trợ, 45% do bán vé và merchandising (quà lưu niệm). Dội ngược tiếp theo là tính cục bộ và sự phổ quát: các hoạt động (festival) càng cục bộ, thì tính phổ biến càng thấp, đến nỗi "cùng ngành festival" mà cũng không buồn quan hoài! Càng dội ngược hơn khi, trừ lễ mở đầu trọng đại vào buổi tối trong một nhà thi đấu (biểu diễn và nghe hợp xướng trong một nhà thi đấu, có Trời mới nghe chuẩn nổi), các buổi thi đấu đều diễn ra trước hoặc sau giờ hoàng đạo, hèn chi chẳng có bóng dáng một du khách nào, cho dù trên lý thuyết hợp xướng là món khoái khẩu của nhiều người ngoại quốc! Nếu lỡ gắn hội thi hợp xướng đó với festival du lịch, thì đáng ra tổ chức vào buổi tối như một tiết mục văn hóa cộng thêm trong một cố đô không hề có màu sắc "by night".

Dò dẫm đi tìm miết không thấy bèn gõ cửa văn phòng "Festival Huế", đóng trong một vi la bên bờ sông Hương và dội ngược vì câu đáp: "Đây là văn phòng Festival Huế. Quả là một festival hoành tráng với những 65 hoạt động xôm tụ! Không rõ tổng kinh phí là bao nhiêu nhưng chắc là không rẻ do có những tiết mục mới nghe tên thôi, như giải bóng chuyền bãi biển nữ quốc tế, lễ hội đường phố, lễ hội hướng về biển-đảo Việt Nam…, cũng đã thấy bộn bạc rồi! Thế nhưng, nếu mục đích của festival này (cũng như mọi festival khác trên 65 tỉnh, thành) là để tiếp thị truyền thông, quảng bá lôi cuốn khách du lịch, thì cũng cần rà lại các tâm tính hiệu quả hoài (cost efficiency) nhằm mục đích giảm thiểu uổng quảng cáo phát sinh trong khi tối đa hóa công khai sản phẩm cho một thị trường đích về bề rộng và tần suất tiếp xúc.

Nhà nước chẳng phải mất công cắt cử quan chức, cán bộ, viên chức, đủ thứ trần đời để lo toan… chuyện họ không chuyên! "Đau như xát muối vào vết thương lòng" là do mỗi năm giang sơn này đếm cả gần chục ngàn lễ hội. Ngân sách cho sự "phú quý sinh lễ nghĩa" này cho đến nay vẫn còn là một bí mật, chẳng phải bí hiểm nhà nước gì, chẳng qua do chưa có một tổng kết chuẩn xác để từ đó công bố cho người dân đóng thuế hay biết để cả nước cùng… thấy ớn mà tăng cường hà tiện vào giai đoạn chống "vung phí" này!  di cư.

Băng rôn cổ động treo phập phù ở trước một ít khách sạn, không buồn ghi địa chỉ và lịch "thi đấu". Thị trường đích là gì? Gồm những ai? Khách nội địa hay khách ngoại quốc? Nếu là khách nội địa, thì đã "hữu xạ thiên nhiên hương rồi", vấn đề không còn ở khâu quảng bá mà là có sản phẩm gì khác cộng thêm nào ngoài biển và biển cùng cáp treo hoặc tắm bùn! Còn nếu là khách quốc tế, thì tháng 6 là hơi bị sớm so với lịch nghỉ hè thường là tháng 7, tháng 8, ví như khách từ Pháp, Italy…! Còn nếu để phục vụ nhân dân, thì e rằng 65 hoạt động sẽ khiến bội thực! Tháng 12 năm ngoái, một festival rưa rứa cũng đã diễn ra ở Huế, trong số các hoạt động của festival nổi trội liên hoan hợp xướng quốc tế với khách mời "thi đấu" đến từ Philippines, Malaysia.

Ông qua sở VHDLTT hỏi hì". Dội ngược đầu tiên vì cứ ngỡ rằng văn phòng trên là để lo mọi festival trong một năm của TP Huế, ngờ đâu chỉ để lo cho mỗi một mùa festival kéo dài không đầy một tháng.